Intro
Verbindingen. Onmisbaar voor mens en maatschappij. Denk aan technische verbindingen als wegen, bruggen en spoorlijnen. Infrastructuur die we dagelijks gebruiken. Of digitale verbindingen voor telefoon- en dataverkeer. Verbindingen die niet weg te denken zijn.
Al deze functionele, technieken kunnen menselijke sociale verbindingen niet vervangen. Elk mens heeft behoefte aan ‘gewoon’ contact met andere mensen. Zien en gezien worden. Hiermee zijn we direct bij de kern van deze blog. Het nut van functionele verbindingen en de behoefte aan ‘echte’ menselijke verbindingen. In deze blog trek ik enkele paralellen van functionele verbindingen naar face-to-face verbindingen.
Pijler van rentmeesterschap
Verbindingen raken tegelijk een belangrijke pijler van rentmeesterschap. Als mens krijgen we namelijk op de plaats waar we wonen, werken of waar we verzorgd worden andere mensen om ons heen. Soms heb je invloed op wie je ontmoet of met wie je samenwerkt. Soms heb je dat niet. In alle situaties is menselijk contact belangrijk. Elkaar zien en waarderen is nodig voor (wederzijdse) verbinding.
Drie voorbeelden:
- een blik van herkenning of een korte groet als je elkaar tegenkomt;
- tijd en aandacht voor bijzondere gebeurtenissen in iemands leven;
- vreugde en verdriet delen door naar elkaar te luisteren.
De mens is geschapen als een sociaal wezen. Allereerst om de Schepper te dienen. Tegelijk heeft de Schepper ons mensen gaven en eigenschappen gegeven om er voor elkaar te zijn.
Functionele verbindingen
Voor functionele verbindingen is techniek nodig. Om verbindingen tot stand te brengen is ook veel informatie nodig. Zo moet bij aanleg van wegen helder zijn waarvoor de weg wordt gebruikt. Is het een ontsluiting van een woonwijk of van een industrieterrein? Hoeveel draagkracht heeft de ondergrond en hoe kan het regenwater opgevangen worden? Bij het aanleggen van bruggen is het belangrijk te weten hoe de wegen aansluiten, hoe hoog de doorvaart voor schepen moet zijn en welk talud het beste in het landschap past. Bij ICT-verbindingen is inzicht nodig in onder meer technische specificatie van aansluitingen en ontwikkelingen in het dataverkeer. Op de weg of in de trein kunnen we eventuele vertragingen online volgen en krijgen we alternatieve reismogelijkheden voorgesteld. Dit kan uiteraard alleen als verbindingen werken.
Kortom er dient veel informatie beschikbaar te zijn voordat ontwerpers aan de slag kunnen. Ook is zicht op nieuwe technische ontwikkelingen onmisbaar. Verder blijkt dat overheidsnormen volop ‘in beweging’ zijn. Maatschappelijk vraagt het uitsluiten van risico’s steeds meer aandacht.
Genoeg over wat nodig is voor functionele verbindingen. We leggen snel de ‘verbinding’ naar face-to-face verbindingen.
Face-to-face verbindingen
Bij contacten is de eerste kennismaking belangrijk. Als we ons voorstellen, vertellen we meestal iets over onszelf en vragen we iets aan de ander. Zender en ontvanger staan scherp afgesteld. Wat genoemd wordt, is echter niet doorslaggevend voor verbinding. Oogcontact, houding, non-verbale reactie en lichaamstaal zijn veel belangrijker. In de eerste minuut van de kennismaking gebeurt er veel op gevoelsniveau. Dit vormt de eerste bouwsteen voor verbinding. Deze steen kan – om in beeldspraak te blijven – solide en stevig of poreus en breekbaar zijn. Vaak blijkt in vervolgcontacten dat zo’n eerste indruk trefzeker is. Tegelijk is het goed open te staan voor nieuwe indrukken. Spanning of kortsluiting tussen zender en ontvanger kunnen een valse start veroorzaken. Als er wederzijds respect is, kan er vertrouwen groeien. Dit vraagt tijd.
Drie voorbeelden die ik zelf heb meegemaakt:
- Militaire dienst. Als dienstplichtige heb ik ondervonden dat als je op elkaar aangewezen bent je er ook voor elkaar bent. Ook als je elkaar nog niet lang kent. Je hoort vanaf de eerste dag op de kazerne bij een peloton. Bij een oefening moet je als peloton bij elkaar blijven. Als iemand gewond raakt of niet mee kan komen, moet je hem of haar – hoe dan ook – meenemen. Nooit iemand aan zijn lot overlaten is het uitgangspunt.
- Afdeling of team. Verder heb ik in verschillende organisaties ondervonden dat bij een afdeling of team ‘horen’ grond onder je voeten geeft. Er groeit in korte tijd een soort loyaliteit naar de teamleden. Je verbindt je snel aan de manier van werken en de gewoontes in het team. Het effect ligt wat in het verlengde van de militaire ervaring. Je bent ook bereid te staan voor de belangen van het team.
- Bestuurswerk voor vrijwilligersorganisaties. In meerdere bestuursfuncties heb ik gemerkt dat elkaar ontmoeten onmisbaar is voor een goede samenwerking. Mensen hebben verschillende achtergronden en zetten zich vanuit een intrinsieke motivatie in. Het delen van ervaringen en drijfveren geeft verbondenheid. Vooral de gezamenlijke drive om je in te zetten voor vrijwilligersorganisaties geeft energie.Frappant in al deze ervaringen is dat verschillen in stijl en aanpak juist nodig zijn om scherp te blijven. Ik blijf me verwonderen over de veelzijdigheid in de schepping.
Frappant in al deze ervaringen is dat verschillen in stijl en aanpak juist nodig zijn om scherp te blijven. Ik blijf me verwonderen over de veelzijdigheid in de schepping.
Ik blijf me verwonderen over de veelzijdigheid in de schepping.
Verbinding groeit of verdwijnt
Zodra je mensen beter leert kennen komt er ook ruimte om persoonlijke drijfveren te delen. Is de sfeer ontspannen en staan mensen open voor elkaar zonder te oordelen dan wordt de onderlinge band versterkt.
Als openheid ontbreekt en er onder de radar onderlinge ‘verbondjes’ ontstaan dan komt er afstand. Dit gebeurt ook in een klas waar een leerling gepest wordt. De betreffende leerling voelt zich buitengesloten en andere leerlingen zijn voorzichtig om ook niet gepest te worden. Verbinding verdwijnt.
Verschil functionele en face-to-face verbinding
- Bij functionele verbinding wordt veel informatie verzameld. Veelal losse meetbare data. Mis je volgens het model data dan moet dat aangevuld worden. Lukt dat niet dan stagneert het proces.
- Bij face-to-face verbinding vormen data en gevoel een samenhangend geheel. Mis je iets, dan voel je dat direct en zijn er geen belemmeringen om dit te benoemen en samen te verhelderen.
Samenvatting
- Functionele verbindingen zijn nodig om processen technisch te optimaliseren en veiligheid te borgen;
- Face-to-face verbindingen zijn van belang om mensen te leren kennen en een duurzame vertrouwensbasis te borgen.
- Onderken hoe belangrijk het is een mens (medeschepsel) te erkennen en te waarderen.